Top 25 loại trái cây tốt cho mẹ bầu nên bổ sung trong thai kỳ
Danh sách 25 loại trái cây tốt cho mẹ bầu nên bổ sung. Hướng dẫn chi tiết cách chọn, bảo quản và khẩu phần ăn an toàn giúp mẹ khỏe, thai nhi phát triển tốt.

Chế độ dinh dưỡng trong thời gian mang thai đòi hỏi sự phong phú nhằm đáp ứng sự thay đổi nhu cầu vi chất của mẹ bầu và tạo nền tảng tối ưu cho thai nhi phát triển. Song hành cùng các nhóm thực phẩm thiết yếu, trái cây luôn là sự lựa chọn ưu tiên giúp bổ sung nguồn vitamin, khoáng chất, chất xơ và lượng nước tự nhiên phong phú.
Nội dung dưới đây tổng hợp 25 loại trái cây giàu dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, đồng thời cung cấp những nguyên tắc thiết yếu để lựa chọn và sử dụng hiệu quả, an toàn trong suốt thai kỳ.
1. Ăn trái cây mang lại lợi ích gì cho mẹ bầu?
Trong thai kỳ, trái cây là một trong những nhóm thực phẩm giúp bổ sung vitamin, khoáng chất, chất xơ và nước dồi dào cho khẩu phần hằng ngày.
Tuy nhiên, mỗi loại quả có thành phần dinh dưỡng khác nhau, vì vậy mẹ bầu nên ăn đa dạng và kết hợp trái cây với các nhóm thực phẩm khác thay vì tập trung vào một loại được cho là “tốt nhất”. NHS cũng khuyến nghị phụ nữ mang thai duy trì chế độ ăn đa dạng, trong đó trái cây và rau củ là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ.
1.1. Bổ sung vitamin và khoáng chất cho khẩu phần
Các loại trái cây khác nhau có thể cung cấp vitamin C, folate, kali, vitamin B6, carotenoid cùng nhiều vi chất khác. Đây là những dưỡng chất tham gia vào nhiều hoạt động bình thường của cơ thể mẹ và quá trình phát triển của thai nhi. Nhu cầu đối với một số vi chất, chẳng hạn folate, vitamin B6, vitamin C và sắt, cũng thay đổi trong thai kỳ.
Chẳng hạn, cam, quýt, ổi, kiwi và dâu tây là những nguồn vitamin C đáng chú ý. Bơ, cam và một số loại quả khác cung cấp folate tự nhiên. Còn chuối và bơ góp phần bổ sung kali cho khẩu phần. Việc luân phiên nhiều loại trái cây giúp mẹ nhận được phổ dưỡng chất đa dạng hơn thay vì phụ thuộc vào một nguồn duy nhất.
Riêng với folate, lượng có trong thực phẩm là một phần của chế độ dinh dưỡng thai kỳ nhưng không nên được xem là sự thay thế cho acid folic bổ sung theo khuyến nghị phù hợp. NIH lưu ý folic acid từ thực phẩm tăng cường hoặc sản phẩm bổ sung có vai trò đặc biệt trong việc giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh.
1.2. Cung cấp chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa
Táo, lê, ổi, kiwi, bơ và nhiều loại trái cây nguyên quả là nguồn chất xơ trong chế độ ăn. Chất xơ góp phần duy trì hoạt động bình thường của đường tiêu hóa và có thể hỗ trợ phòng ngừa táo bón – tình trạng khá thường gặp trong thai kỳ. NHS cũng khuyến nghị tăng thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu khi gặp táo bón trong thai kỳ.
Để tận dụng chất xơ tốt hơn, mẹ nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả hoặc nguyên miếng thay vì thường xuyên sử dụng nước ép đã loại bỏ phần xác. Với những loại có vỏ ăn được như táo hoặc lê, có thể ăn cả vỏ sau khi rửa kỹ và nếu hệ tiêu hóa dung nạp tốt.
1.3. Góp phần bổ sung nước cho cơ thể
Bên cạnh nước uống hằng ngày, trái cây cũng góp phần cung cấp chất lỏng cho chế độ ăn. Những loại quả có hàm lượng nước cao như dưa hấu, dưa lưới, cam, bưởi, lê hoặc thanh long có thể giúp thực đơn phong phú hơn, đặc biệt khi mẹ muốn thay đổi khẩu vị.
Tuy nhiên, ăn trái cây không thay thế hoàn toàn việc uống đủ nước. Mẹ vẫn cần duy trì lượng chất lỏng phù hợp trong ngày và điều chỉnh theo thời tiết, mức độ vận động cũng như hướng dẫn của nhân viên y tế nếu có tình trạng sức khỏe đặc biệt. Một chế độ ăn cân bằng nên kết hợp đầy đủ nước uống, trái cây, rau củ và các nhóm thực phẩm khác thay vì phụ thuộc vào riêng trái cây.
2. 25 loại trái cây mẹ bầu có thể bổ sung trong thai kỳ
Mẹ có thể lựa chọn và luân phiên nhiều loại trái cây để thực đơn đa dạng hơn. Mỗi loại có thành phần dinh dưỡng nổi bật khác nhau, vì vậy không nhất thiết phải tập trung vào một vài loại được xem là “tốt nhất”.
Bảng dưới đây tổng hợp 25 loại trái cây cùng những dưỡng chất đáng chú ý, giúp mẹ dễ tham khảo trước khi tìm hiểu chi tiết từng loại.
|
Loại trái cây |
Các loại dưỡng chất |
|
Cam |
Vitamin C, folate, chất xơ |
|
Quýt |
Vitamin C, folate, nước |
|
Bưởi |
Vitamin C, chất xơ |
|
Chuối |
Kali, vitamin B6, carbohydrate |
|
Táo |
Chất xơ, vitamin C |
|
Lê |
Chất xơ, nước |
|
Kiwi |
Vitamin C, vitamin K, folate, chất xơ |
|
Dâu tây |
Vitamin C, folate, chất xơ |
|
Việt quất |
Vitamin C, vitamin K, anthocyanin |
|
Bơ |
Chất béo không bão hòa, folate, kali, chất xơ |
|
Xoài |
Vitamin C, carotenoid tiền vitamin A, folate |
|
Ổi |
Vitamin C, chất xơ, folate |
|
Thanh long |
Chất xơ, vitamin C, nước |
|
Nho |
Carbohydrate, vitamin K, các hợp chất polyphenol |
|
Lựu |
Chất xơ, vitamin C, folate |
|
Đu đủ chín |
Vitamin C, folate, carotenoid |
|
Dưa hấu |
Nước, vitamin C, carotenoid |
|
Dưa lưới |
Nước, vitamin C, beta-carotene |
|
Mận |
Vitamin C, chất xơ |
|
Mơ |
Beta-carotene, vitamin C, chất xơ |
|
Đào |
Vitamin C, chất xơ, nước |
|
Cherry |
Vitamin C, chất xơ, anthocyanin |
|
Chanh dây |
Chất xơ, vitamin C, carotenoid tiền vitamin A |
|
Hồng xiêm |
Carbohydrate, chất xơ |
|
Cơm dừa tươi |
Chất xơ, chất béo, một số khoáng chất |
2.1. Cam
Cam là nguồn cung cấp dồi dào vitamin C, nước và folate tự nhiên. Hàm lượng vitamin C cao không chỉ hỗ trợ hệ miễn dịch của mẹ mà còn tối ưu hóa khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm. Trong khi đó, folate đóng vai trò thiết yếu cho sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi.
Mẹ nên ưu tiên ăn cam nguyên múi thay vì chỉ uống nước ép để nhận trọn vẹn nguồn chất xơ. Cam rất thích hợp làm bữa phụ hoặc dùng kèm trong các bữa ăn giàu sắt.
2.2. Quýt
Thuộc nhóm trái cây có múi, quýt bổ sung lượng vitamin C phong phú cùng nguồn nước giải khát tự nhiên. Vị chua ngọt hài hòa và kích thước nhỏ gọn giúp mẹ bầu dễ dàng chia nhỏ khẩu phần thưởng thức trong ngày.
Tương tự như cam, việc ăn quýt nguyên múi sẽ giữ lại nhiều chất xơ hơn nước ép. Mẹ có thể luân phiên quýt với cam, bưởi để đa dạng hóa thực đơn hằng ngày.
2.3. Bưởi
FDA ghi nhận bưởi là nguồn cung cấp vitamin C và kali dồi dào, đồng thời chứa nhiều nước và chất xơ. Bổ sung bưởi giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, cân bằng điện giải và thúc đẩy tiêu hóa cho mẹ bầu.
Tuy nhiên, bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc kê đơn và không kê đơn. Nếu đang điều trị bằng thuốc trong thai kỳ, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi thêm bưởi vào khẩu phần.
2.4. Chuối
Chuối là món ăn phụ tiện lợi, cung cấp dồi dào carbohydrate, chất xơ, vitamin B6 và kali. Theo ACOG và NIH, vitamin B6 giúp giảm bớt cơn ốm nghẹn, còn kali đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp và cân bằng chất lỏng.
Với kết cấu mềm và vị ngọt tự nhiên, chuối rất thích hợp để kết hợp cùng sữa chua, yến mạch hoặc các loại hạt cho một bữa phụ nhanh gọn, giàu dinh dưỡng.
2.5. Táo
Táo mang lại nguồn chất xơ dồi dào cùng nước và carbohydrate. Nhờ hàm lượng xơ cao, táo hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru, là giải pháp tự nhiên hiệu quả giúp phòng ngừa táo bón thai kỳ.
Mẹ có thể thưởng thức táo tươi hoặc cắt miếng ăn kèm sữa chua không đường, phô mai và hạt dinh dưỡng. Nên ưu tiên dùng táo tươi thay vì trái cây sấy hay nước ép đóng hộp nhiều đường.
2.6. Lê
Lê chứa hàm lượng nước cao cùng chất xơ, vitamin và khoáng chất essential, giúp thanh nhiệt và bổ sung độ ẩm cho cơ thể mẹ bầu.
Nếu dung nạp tốt, mẹ nên rửa sạch và ăn lê cả vỏ để hấp thụ tối đa lượng chất xơ. Lê chín mềm cũng rất dễ tiêu hóa và phù hợp cho các bữa ăn nhẹ trong ngày.
2.7. Kiwi
Kiwi nổi bật trong nhóm thực phẩm giàu vitamin C theo xếp loại của NIH, đồng thời bổ sung chất xơ, folate và vitamin K. Dưỡng chất này giúp tăng cường sức đề kháng và thúc đẩy khả năng hấp thu sắt từ thực vật.
Mẹ có thể ăn kiwi tươi trực tiếp hoặc xắt nhỏ trộn cùng sữa chua và các loại trái cây khác để đổi vị cho thực đơn thêm phong phú.
2.8. Dâu tây
Dâu tây là nguồn vitamin C đáng chú ý được NIH ghi nhận, cung cấp thêm chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào và nâng cao sức khỏe tổng thể.
Mẹ nên ăn dâu tây tươi sau khi rửa sạch kỹ, hoặc kết hợp với sữa chua không đường và yến mạch. Tránh dùng các sản phẩm dâu ngâm đường, siro hay mứt để kiểm soát lượng đường nạp vào.
2.9. Việt quất
Việt quất bổ sung chất xơ, vitamin C, vitamin K và đặc biệt là nhóm anthocyanin có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ. Đây là lựa chọn tuyệt vời để xoay vòng thực đơn cùng dâu tây.
Có thể dùng việt quất tươi hoặc đông lạnh không thêm đường để trộn sữa chua, yến mạch hoặc xay sinh tố. Khi làm sinh tố, mẹ nên giữ lại phần xác quả để không làm mất đi lượng chất xơ quý giá.
2.10. Bơ
Khác với đa số trái cây, bơ cung cấp chất béo không bão hòa đơn lành mạnh, đi kèm chất xơ, kali và folate. NIH ghi nhận nửa cốc bơ thái lát là nguồn bổ sung folate hiệu quả cho chế độ ăn thai kỳ.
Do có mật độ năng lượng cao, bơ thích hợp ăn kèm bánh mì nguyên cám, salad hoặc chế biến thành món sinh tố dinh dưỡng. Mẹ lưu ý điều chỉnh lượng ăn vừa phải để cân đối với tổng năng lượng hằng ngày.
2.11. Xoài
Xoài chín chứa hàm lượng cao vitamin C và carotenoid (tiền chất vitamin A). Theo ACOG, đây là hai vi chất thiết yếu giúp tăng cường thị giác, làm đẹp da, hỗ trợ miễn dịch và phát triển tế bào cho thai nhi.
Vì xoài có vị ngọt tự nhiên đậm đà, mẹ nên ăn với khẩu phần vừa phải và cân đối hợp lý với các nguồn carbohydrate khác trong ngày.
2.12. Ổi
Ổi là một trong những trái cây giàu vitamin C nhất, đồng thời cung cấp dồi dào chất xơ và folate. Nhờ ăn được cả thịt quả lẫn hạt mềm, ổi hỗ trợ phòng ngừa táo bón vô cùng hiệu quả.
Mẹ nên chọn ổi chín vừa, rửa sạch và nhai kỹ. Trường hợp hay bị đầy bụng hoặc khó tiêu, mẹ có thể ưu tiên chọn quả chín mềm hơn và chủ động điều chỉnh lượng ăn cho phù hợp.
2.13. Thanh long
Thanh long mang lại nguồn nước, chất xơ, vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa. Hương vị thanh mát nhẹ nhàng giúp thanh long trở thành món giải nhiệt lý tưởng trong bữa phụ.
Ưu tiên ăn thanh long nguyên miếng để hấp thu trọn vẹn chất xơ, kết hợp linh hoạt với các loại trái cây khác trong chế độ ăn đa dạng.
2.14. Nho
Nho bổ sung nước, carbohydrate, vitamin K và các hợp chất polyphenol chống oxy hóa. Thói quen ăn nho nguyên quả giúp giữ lại nguồn chất xơ vượt trội so với việc uống nước ép.
Vì nho có kích thước nhỏ và dễ ăn quá đà, mẹ nên lấy ra bát một lượng vừa đủ trước khi dùng và luôn nhớ rửa sạch từng quả dưới vòi nước chảy.
2.15. Lựu
Những hạt lựu mọng nước giàu carbohydrate, chất xơ, vitamin C, folate và polyphenol, góp phần làm phong phú thêm dinh dưỡng thai kỳ (tuy nhiên không thay thế viên uống bổ sung sắt hay acid folic).
Mẹ có thể ăn trực tiếp hạt lựu tươi hoặc rắc lên sữa chua, salad. Ăn nguyên hạt mọng giúp tận dụng tối đa lượng chất xơ so với chỉ uống nước ép.
2.16. Đu đủ chín
Đu đủ chín chứa dồi dào vitamin C, carotenoid, chất xơ và folate. NIH ghi nhận đu đủ là nguồn folate tự nhiên tốt cho sức khỏe thai kỳ.
Mẹ lưu ý chỉ ăn đu đủ đã chín hoàn toàn với phần thịt mềm và màu sắc vàng/cam đặc trưng. Tuyệt đối tránh đu đủ xanh hoặc ửng vàng còn nhựa để đảm bảo an toàn.
2.17. Dưa hấu
Với tỷ lệ nước vượt trội, dưa hấu giúp bù đắp lượng chất lỏng cho cơ thể, đồng thời cung cấp carbohydrate, vitamin C và lycopene (thuộc nhóm carotenoid).
Mẹ nên chia dưa hấu thành các phần vừa ăn, tránh dùng quá nhiều một lúc. Dưa hấu sau khi bổ cần được bọc kín và bảo quản lạnh cẩn thận để phòng tránh nhiễm khuẩn.
2.18. Dưa lưới
Dưa lưới chứa nhiều nước, vitamin C, beta-carotene và folate tự nhiên. Đây là thực phẩm tuyệt vời giúp giải nhiệt và bổ sung vi chất cho thai kỳ theo ghi nhận từ NIH.
Để tránh vi khuẩn từ vỏ ngoài đi vào phần thịt khi cắt, FDA khuyến cáo mẹ bầu nên rửa và chà sạch bề mặt vỏ dưa lưới trước khi bổ.
2.19. Mận
Mận tươi cung cấp nước, chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật. Ăn mận nguyên quả với lượng thích hợp giúp tăng cường chất xơ tự nhiên cho đường ruột.
Hạn chế chấm mận với nhiều muối hay đường. Đối với mận sấy khô hay mận ngâm, mẹ nên lưu ý lượng đường và calories đã được cô đặc cao hơn nhiều so với quả tươi.
2.20. Mơ
Mơ tươi chứa chất xơ, beta-carotene, vitamin C và các khoáng chất quý giá. Trường hợp dùng mơ sấy khô, NIH ghi nhận đây là nguồn kali dồi dào nhưng cần chú ý kiểm soát lượng dùng do chứa nhiều đường và năng lượng hơn.
Trái cây khô nên được xem là món ăn phụ bổ sung thỉnh thoảng chứ không nên thay thế hoàn toàn cho nguồn trái cây tươi mọng nước.
2.21. Đào
Đào có hàm lượng nước cao, cung cấp chất xơ, vitamin C và carotenoid. Hương vị thơm ngọt dịu nhẹ của đào rất thích hợp cho các bữa ăn nhẹ kết hợp cùng sữa chua hoặc yến mạch.
Mẹ nên chọn những quả đào tươi nguyên vẹn, không dập nát và rửa sạch kỹ trước khi ăn. Nếu dùng đào đóng hộp, hãy ưu tiên loại ngâm trong nước quả tự nhiên thay vì ngâm siro đường.
2.22. Cherry
Cherry cung cấp carbohydrate, chất xơ, vitamin C và anthocyanin. Mẹ bầu có thể dùng cherry tươi như một lựa chọn luân phiên trong bữa phụ để đa dạng khẩu phần trái cây. Trước khi ăn, nên rửa kỹ quả dưới vòi nước sạch và sử dụng với khẩu phần phù hợp như các loại trái cây khác.
2.23. Chanh dây
Chanh dây chứa cả phần ruột mọng và hạt ăn được, cung cấp chất xơ, vitamin C và carotenoid. Dùng trọn vẹn cả hạt giúp giữ lại lượng chất xơ dồi dào hơn so with việc chắt lấy nước.
Do chanh dây có vị chua đậm, khi pha nước uống mẹ nên hạn chế thêm quá nhiều đường hoặc sữa đặc để tránh nạp dư thừa lượng đường tự do.
2.24. Hồng xiêm
Hồng xiêm có vị ngọt đậm đà và cung cấp carbohydrate dồi dào. Mẹ nên tiêu thụ với khẩu phần vừa phải và cân đối hài hòa với các nhóm thực phẩm khác.
Hãy ưu tiên chọn những quả hồng xiêm đã chín mềm, nguyên vẹn, không bị dập nát để sử dụng xen kẽ trong thực đơn trái cây tuần.
2.25. Cơm dừa tươi
Cơm dừa tươi cung cấp chất xơ, khoáng chất và lượng chất béo cao hơn hẳn so với hầu hết các loại quả khác, giúp bổ sung năng lượng nhanh chóng cho mẹ bầu.
Tuy nhiên, chất béo trong cơm dừa chủ yếu là chất béo bão hòa. Mẹ nên thưởng thức một lượng vừa phải để đổi vị, đồng thời vẫn duy trì sự đa dạng với các loại trái cây giàu vitamin C, folate và kali khác.
3. Mẹ bầu nên ăn trái cây gì theo từng giai đoạn thai kỳ?
Ở mỗi giai đoạn thai kỳ, tình trạng nghén, khẩu vị và khả năng tiêu hóa của mẹ có thể thay đổi. Mẹ có thể tham khảo các gợi ý dưới đây để chọn trái cây và sắp xếp bữa phụ phù hợp hơn. Những loại quả này có thể dùng linh hoạt trong suốt thai kỳ, tùy khả năng dung nạp và hướng dẫn dinh dưỡng riêng của mẹ.
3.1. Bầu 3 tháng đầu nên ăn trái cây gì?
Trong 3 tháng đầu, mẹ có thể thử chuối chín, táo, nho hoặc lựu với lượng nhỏ, tùy loại quả mẹ thấy dễ ăn. Chuối chín có kết cấu mềm, còn táo có thể cắt thành miếng nhỏ để mẹ dùng từng chút khi chưa muốn ăn nhiều. Nếu đang ốm nghén, mẹ nên chia nhỏ bữa ăn và tránh những loại quả có mùi hoặc vị khiến mẹ buồn nôn.
Cam, quýt hoặc kiwi cũng là những lựa chọn giúp mẹ đổi vị và bổ sung vitamin C nếu mẹ dung nạp tốt. Trong giai đoạn đầu thai kỳ, mẹ vẫn cần bổ sung axit folic theo hướng dẫn của nhân viên y tế; lượng folate từ trái cây và các thực phẩm khác không thay thế được việc bổ sung này.
3.2. Bầu 3 tháng giữa nên ăn trái cây gì?
Trong 3 tháng giữa, mẹ có thể luân phiên cam, quýt, dâu tây, kiwi hoặc việt quất để thực đơn đa dạng hơn. Cam, quýt, kiwi và dâu tây góp phần cung cấp vitamin C cho khẩu phần. Khi tình trạng nghén giảm và việc ăn uống dễ dàng hơn, mẹ có thể mở rộng lựa chọn theo mùa, sở thích và khả năng dung nạp.
Bữa phụ có thể là cam nguyên múi hoặc dâu tây, việt quất ăn cùng sữa chua không đường làm từ sữa đã tiệt trùng. Mẹ nên luân phiên các loại quả trong tuần và tiếp tục kết hợp với những nhóm thực phẩm khác để duy trì chế độ cân bằng.
3.3. Bầu 3 tháng cuối nên ăn trái cây gì?
Trong 3 tháng cuối, mẹ có thể dùng bơ, lê, thanh long, dưa hấu hoặc dâu tây để đổi vị cho bữa phụ. Mẹ nên ưu tiên ăn nguyên quả hoặc nguyên miếng và chia thành những phần vừa ăn. Lê cắt miếng, thanh long hoặc bơ nghiền ăn kèm bánh mì nguyên cám là những gợi ý dễ đưa vào thực đơn hằng ngày.
Nếu dễ no, đầy bụng hoặc ợ nóng, mẹ nên ăn lượng nhỏ mỗi lần, tránh ăn quá no và điều chỉnh những thực phẩm làm triệu chứng tăng lên. Với mẹ có tiểu đường thai kỳ, lượng trái cây cần được cân đối theo kế hoạch dinh dưỡng riêng. Phần tiếp theo sẽ hướng dẫn cụ thể hơn về khẩu phần, vệ sinh và bảo quản trái cây.
4. Mẹ bầu cần lưu ý gì khi ăn trái cây?
Trái cây là một phần của chế độ ăn lành mạnh trong thai kỳ, nhưng lựa chọn loại quả phù hợp thôi chưa đủ. Mẹ bầu cũng cần chú ý đến khẩu phần, cách chế biến, vệ sinh và bảo quản để vừa nhận được giá trị dinh dưỡng, vừa hạn chế lượng đường bổ sung và nguy cơ nhiễm khuẩn từ thực phẩm. Với những mẹ có tiểu đường thai kỳ hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt, cách ăn trái cây có thể cần được điều chỉnh theo hướng dẫn riêng.
Dưới đây là một vài lưu ý cho mẹ bầu khi cân nhắc sử dụng các loại trái cây vào chế độ ăn uống hàng ngày:
4.1. Ăn đa dạng và lựa chọn khẩu phần phù hợp
Thay vì tập trung vào một vài loại được cho là “tốt nhất”, mẹ bầu nên luân phiên nhiều loại trái cây có màu sắc và thành phần dinh dưỡng khác nhau. Cách ăn đa dạng giúp khẩu phần có thêm nhiều nguồn vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất thực vật, đồng thời tránh phụ thuộc quá nhiều vào một loại quả.
Khẩu phần trái cây cần được cân đối với các nhóm thực phẩm khác và nhu cầu dinh dưỡng tổng thể trong ngày. ACOG cũng khuyến nghị chế độ ăn trong thai kỳ bao gồm nhiều nhóm thực phẩm, trong đó có trái cây, rau, ngũ cốc, thực phẩm giàu protein và sữa hoặc sản phẩm thay thế phù hợp. Vì nhu cầu năng lượng, mức tăng cân, khả năng dung nạp và tình trạng sức khỏe ở mỗi mẹ khác nhau, không nên mặc định rằng càng ăn nhiều trái cây thì càng có lợi.
4.2. Ưu tiên trái cây nguyên quả hoặc nguyên miếng, hạn chế nước ép và sản phẩm thêm đường
Mẹ bầu nên ưu tiên trái cây tươi nguyên quả hoặc cắt miếng vì hình thức này giữ lại chất xơ tốt hơn so với nước ép. ACOG cho biết nước ép trái cây 100% có thể được tính vào nhóm trái cây, nhưng phần lớn lượng trái cây trong chế độ ăn vẫn nên đến từ trái cây nguyên quả.
Nước ép, sinh tố bỏ bã, trái cây đóng hộp ngâm siro, mứt hoặc trái cây sấy thêm đường thường đã bị mất đi lượng chất xơ vốn có, dễ khiến mẹ nạp quá nhiều đường cùng lúc. Nếu dùng nước ép, mẹ hãy chọn loại đã tiệt trùng/pasteur hóa, bởi CDC cảnh báo nước ép chưa tiệt trùng ẩn chứa nguy cơ cao cho phụ nữ mang thai.
4.3. Rửa sạch trái cây và vệ sinh dụng cụ chế biến
Trái cây tươi có thể bị nhiễm vi khuẩn trong quá trình trồng trọt, vận chuyển hay chế biến. FDA khuyến cáo nên rửa sạch trái cây dưới vòi nước chảy trước khi ăn hoặc gọt/cắt, kể cả quả có gọt vỏ như dưa. Tuyệt đối không dùng xà phòng hay chất tẩy rửa để rửa trực tiếp thực phẩm.
Mẹ cũng nên rửa tay trước khi sơ chế, sử dụng dao, thớt và bề mặt chế biến sạch; đồng thời hạn chế để trái cây tiếp xúc với thịt, cá hoặc thực phẩm sống nhằm tránh nhiễm chéo. Những phần quả bị dập, hư hỏng nên được loại bỏ trước khi sử dụng.
4.4. Bảo quản đúng cách, đặc biệt với trái cây đã cắt
Sau khi được cắt hoặc gọt vỏ, trái cây dễ bị nhiễm khuẩn và vi sinh vật có thể phát triển nhanh hơn nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu. CDC khuyến nghị trái cây đã cắt, gọt hoặc chế biến nên được đưa vào tủ lạnh càng sớm càng tốt và không để ngoài quá 2 giờ; thời gian này rút xuống còn khoảng 1 giờ nếu môi trường nóng trên 32°C.
Trái cây đã cắt nên được bảo quản trong hộp sạch, đậy kín và tách khỏi thịt, gia cầm hoặc hải sản sống. Đặc biệt với các loại dưa, CDC xem dưa đã cắt và để ở nhiệt độ phòng quá lâu là lựa chọn có nguy cơ cao hơn đối với phụ nữ mang thai. Nếu trái cây có mùi lạ, mốc, nhớt hoặc dấu hiệu hư hỏng, mẹ không nên tiếp tục sử dụng.
4.5. Không dùng trái cây thay thế toàn bộ bữa ăn
Dù cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ và carbohydrate, trái cây không thể thay thế đầy đủ cho một bữa ăn cân bằng. Thai kỳ còn cần protein, chất béo, sắt, canxi và nhiều dưỡng chất khác từ các nhóm thực phẩm như thịt, cá, trứng, đậu, ngũ cốc, sữa và các nguồn chất béo phù hợp. ACOG cũng khuyến nghị phụ nữ mang thai duy trì chế độ ăn đa dạng giữa các nhóm thực phẩm thay vì phụ thuộc vào riêng trái cây hoặc rau củ.
Vì vậy, mẹ có thể dùng trái cây như một phần của bữa chính hoặc bữa phụ, nhưng không nên thường xuyên chỉ ăn trái cây thay cho cả bữa với mục đích kiểm soát cân nặng hay “ăn nhẹ cho thai kỳ”. Việc hạn chế quá mức các nhóm thực phẩm khác có thể khiến khẩu phần mất cân đối về năng lượng và dưỡng chất.
4.6. Điều chỉnh khẩu phần khi có tiểu đường thai kỳ hoặc hướng dẫn riêng từ bác sĩ
Mẹ bị tiểu đường thai kỳ không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn trái cây, nhưng cần chú ý hơn đến loại quả, lượng ăn, cách phân bổ trong ngày và tổng lượng carbohydrate của bữa ăn. ACOG cho biết kiểm soát tiểu đường thai kỳ thường bao gồm theo dõi đường huyết, duy trì chế độ ăn phù hợp và ăn các bữa đều đặn; một số trường hợp có thể cần dùng thuốc nếu thay đổi dinh dưỡng và vận động chưa đủ kiểm soát đường huyết.
Nước ép và sinh tố trái cây cũng cần được cân nhắc về khẩu phần vì có thể cung cấp lượng đường đáng kể và thường dễ được tiêu thụ với lượng lớn hơn so với trái cây nguyên quả; NHS lưu ý các loại đồ uống này có thể chứa nhiều đường ngay cả khi không thêm đường. Mẹ nên thực hiện theo kế hoạch dinh dưỡng và mục tiêu đường huyết do bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn, thay vì tự loại bỏ hoàn toàn một nhóm trái cây chỉ vì chúng có vị ngọt.
Ngoài tiểu đường thai kỳ, nếu mẹ có bệnh lý nền, dị ứng thực phẩm, vấn đề tiêu hóa hoặc đang dùng thuốc có khả năng tương tác với một số loại trái cây, khẩu phần cũng cần được điều chỉnh theo tư vấn của nhân viên y tế.
Lời kết
Trong suốt thai kỳ, trái cây đem lại nguồn bổ sung phong phú các loại vitamin, khoáng chất, chất xơ và nước cho cơ thể. Dù vậy, yếu tố then chốt không nằm ở việc tiêu thụ quá nhiều một loại quả nhất định, mà là duy trì chế độ ăn đa dạng, chọn khẩu phần hợp lý, ưu tiên ăn nguyên quả và chú trọng khâu vệ sinh, bảo quản thực phẩm. Đối với những trường hợp mắc tiểu đường thai kỳ, có bệnh lý nền hoặc đang trong chế độ theo dõi dinh dưỡng riêng, mẹ bầu nên điều chỉnh thực đơn theo tư vấn chuyên môn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, việc nghỉ ngơi và chăm sóc thể chất, tinh thần cũng là những yếu tố mà mẹ nên chú ý trong suốt thời gian thai kỳ nhé!
Tác giả
Trần Thảo Vi
Founder & CEO
Co-founder Care With Love & HLV Yoga Quốc Tế
- Tốt nghiệp thủ khoa Học Viện Hành Chính Quốc Gia, Tốt nghiệp MBA loại ưu Université du Québec à Montréal (UQAM) – Canada.-
- HLV Yoga Quốc tế: World Yoga Alliance, Sivananda Yoga Ve-danta Center
- Chuyên gia massage: NBCTMB – National Certification Board for Therapeutic Massage and Bodywork, IAIM – International
- Association of Infant Massage, APSWC – Asia Pacific Spa Wellness Coalition
- Là bà mẹ 4 con, trải qua nhiều lần sinh nở, hơn ai hết Vi cảm nhận được niềm vui, sự vất vả của người mẹ.
Bài viết liên quan
Xem tất cảCần hỗ trợ trực tiếp cho mẹ và bé?
Đặt lịch tư vấn miễn phí với chuyên viên Care With Love — chúng tôi sẽ lắng nghe và đồng hành cùng mẹ.








