Cách đọc truyện thai giáo: Bắt đầu từ khi nào và đọc bao lâu?

Đọc truyện thai giáo là cách đơn giản để mẹ dành thời gian thư giãn và tương tác cùng bé trong thai kỳ. Tuy nhiên, mẹ nên bắt đầu từ khi nào, mỗi lần đọc bao lâu và chọn nội dung ra sao để dễ duy trì? Bài viết dưới đây gợi ý cách đọc linh hoạt theo sức khỏe và lịch sinh hoạt của mẹ.

1. Có thể bắt đầu đọc truyện từ khi nào?

Mẹ có thể bắt đầu đọc truyện cho bé từ khoảng tuần 18–21 của thai kỳ, khi khả năng nghe của thai nhi bắt đầu phát triển rõ hơn. Theo NHS, khoảng tuần 18 thính giác của thai nhi đang dần hình thành, đến khoảng tuần 21, bé đã có thể nghe một số âm thanh và giọng nói từ bên ngoài tử cung.

Tuy nhiên, mẹ không cần chờ đúng mốc này mới bắt đầu. Nếu muốn, mẹ vẫn có thể đọc truyện sớm hơn như một cách thư giãn và tạo thói quen kết nối với bé. Quan trọng nhất là đọc bằng giọng tự nhiên, thời lượng vừa phải và không đặt áp lực phải thực hiện mỗi ngày.

Mẹ có thể bắt đầu đọc truyện khi thấy thoải mái không có mốc tuần thai bắt buộc

2. Một buổi đọc truyện 5–10 phút

Một buổi đọc truyện thai giáo có thể kéo dài khoảng 5–10 phút như một routine tham khảo, miễn mẹ cảm thấy thoải mái. Đây không phải thời lượng bắt buộc hay khuyến nghị y khoa, mẹ hoàn toàn có thể đọc ngắn hơn hoặc lâu hơn tùy sức khỏe và lịch sinh hoạt. Mẹ có thể thực hiện theo các bước dưới đây.

2.1. Chọn truyện

Ưu tiên truyện có nội dung nhẹ nhàng, câu từ dễ đọc và độ dài vừa phải. Mẹ có thể chọn truyện thiếu nhi, truyện ngắn, thơ hoặc đơn giản là một đoạn sách mình yêu thích.

Không cần tìm những cuốn sách được quảng cáo có khả năng “kích thích trí não” hoặc “tăng IQ cho thai nhi”, bởi chưa có bằng chứng chắc chắn cho những lợi ích này.

Một buổi đọc truyện thai giáo khoảng 5–10 phút là thời lượng tham khảo, miễn mẹ cảm thấy thoải mái

2.2. Chuẩn bị tư thế

Mẹ nên chọn tư thế ngồi hoặc nằm thoải mái, có điểm tựa cho lưng và tránh giữ một tư thế quá lâu nếu cảm thấy mỏi. Không gian đọc cũng nên yên tĩnh vừa phải để mẹ dễ thư giãn và tập trung hơn.

Nếu đang mệt, buồn ngủ, chóng mặt hoặc khó chịu, mẹ có thể đổi tư thế, rút ngắn thời gian đọc hoặc chuyển sang thời điểm khác phù hợp hơn.

2.3. Đọc bằng giọng tự nhiên

Mẹ chỉ cần đọc bằng giọng nói bình thường, rõ ràng và ở mức âm lượng dễ chịu. Không cần cố đọc thật lớn để bé nghe rõ hay thay đổi giọng quá nhiều cho từng nhân vật.

Một nghiên cứu trên PLOS ONE ghi nhận dấu vết thần kinh liên quan đến giai điệu đã nghe trước sinh. Kết quả này cho thấy thai nhi có thể hình thành sự quen thuộc với một số đặc điểm âm thanh, nhưng không chứng minh một kiểu giọng đọc cụ thể tạo lợi ích phát triển.

2.4. Trò chuyện sau truyện

Sau khi đọc xong, mẹ có thể dành thêm một vài câu trò chuyện với bé, chẳng hạn chia sẻ cảm xúc về câu chuyện hoặc nói về những việc diễn ra trong ngày.

Phần trò chuyện này không bắt buộc. Mục đích chính là giúp hoạt động diễn ra tự nhiên hơn thay vì biến việc đọc truyện thành một “bài học” phải hoàn thành.

2.5. Kết thúc khi mẹ cảm thấy đủ

Mẹ không cần cố đọc hết một chương hoặc một câu chuyện dài. Nếu cảm thấy mệt, khô họng, mất tập trung hoặc đơn giản là không muốn tiếp tục, có thể dừng lại và đọc tiếp vào ngày khác.

Một buổi ngắn nhưng thoải mái phù hợp hơn việc cố duy trì thời gian dài chỉ để hoàn thành lịch thai giáo.

>>> Xem thêm: Cách kết hợp một buổi thai giáo 10–15 phút đọc truyện và thư giãn.

3. Giọng đọc và nhịp đọc thế nào?

Giọng đọc thai giáo nên giữ tự nhiên, vừa đủ nghe và có nhịp độ thoải mái. Mẹ có thể đọc chậm hơn một chút ở những đoạn mình yêu thích hoặc ngắt nghỉ giữa các câu, nhưng không cần áp dụng một kỹ thuật đọc đặc biệt.

Một số lưu ý đơn giản gồm:

• Đọc bằng giọng bình thường, không cần nói quá lớn.
• Giữ tốc độ vừa phải để bản thân không bị hụt hơi.
• Có thể thay đổi sắc thái giọng nếu mẹ cảm thấy vui, nhưng không bắt buộc.
• Không cần đọc đúng một giọng hoặc một câu chuyện mỗi ngày.
• Nếu cổ họng mệt hoặc cơ thể khó chịu, nên nghỉ thay vì cố tiếp tục.

Một số nghiên cứu về trải nghiệm âm thanh trước sinh cho thấy thai nhi có thể ghi nhận nhịp điệu và ngữ điệu. Tuy nhiên, hiện chưa có căn cứ để xác lập một “kiểu giọng đọc chuẩn” mang lại lợi ích phát triển vượt trội.

Khi đọc truyện thai giáo, mẹ nên giữ giọng nói tự nhiên, nhịp đọc vừa phải và không cần nói quá lớn

4. Nên đọc trong bao lâu?

Mỗi buổi đọc truyện thai giáo có thể kéo dài khoảng 5–10 phút để mẹ dễ duy trì và không cảm thấy mệt. Đây chỉ là thời lượng tham khảo, không phải mốc bắt buộc. Mẹ có thể đọc ngắn hơn hoặc lâu hơn tùy vào sức khỏe, tâm trạng và lịch sinh hoạt trong ngày.

Nếu cảm thấy mệt, khô họng hoặc mất tập trung, mẹ nên dừng lại và tiếp tục vào thời điểm khác. Quan trọng nhất là duy trì việc đọc trong khoảng thời gian mẹ cảm thấy thoải mái, thay vì cố hoàn thành đủ số phút mỗi ngày.

Thời lượng đọc truyện nên được điều chỉnh linh hoạt theo sức khỏe, tâm trạng và lịch sinh hoạt của mẹ

5. Chọn truyện theo thời lượng và tâm trạng

Không nhất thiết phải theo một danh sách truyện cố định. Mẹ có thể lựa chọn nội dung dựa trên thời gian và tâm trạng trong ngày như sau. Nếu chưa biết chọn câu chuyện nào, mẹ có thể tham khảo gợi ý truyện theo tháng thai và độ dài buổi đọc, rồi chọn truyện mình thấy dễ đọc nhất.

• Dưới 10 phút: Phù hợp khi mẹ bận rộn hoặc chỉ có một khoảng nghỉ ngắn. Có thể chọn truyện ngụ ngôn, thơ thiếu nhi hoặc những mẩu truyện ngắn.
• Khoảng 15–20 phút: Phù hợp khi mẹ có nhiều thời gian thư giãn hơn. Có thể chọn truyện cổ tích nhẹ nhàng hoặc những câu chuyện có nội dung đơn giản, tích cực.
• Khoảng 30 phút trở lên: Phù hợp khi mẹ có nhiều thời gian và vẫn cảm thấy thoải mái. Có thể đọc truyện dài kỳ hoặc chia một cuốn sách thành nhiều phần để đọc tiếp vào những ngày sau.

Tiêu chí quan trọng nhất là mẹ thích nội dung và cảm thấy thoải mái khi đọc, thay vì cố tìm một loại truyện được cho là “tốt nhất cho trí não thai nhi”.

6. Bố hoặc người thân tham gia thế nào?

Bố hoặc người thân có thể cùng tham gia đọc truyện thai giáo để tạo thêm những khoảng thời gian tương tác với bé. Một số cách bố và người thân có thể tham gia đọc sách như sau:

• Thay phiên đọc truyện: Mẹ và bố có thể chia nhau từng đoạn hoặc từng ngày để tạo sự đa dạng.
• Trò chuyện sau khi đọc: Bố có thể nói thêm vài câu với bé về nội dung câu chuyện hoặc những việc diễn ra trong ngày.
• Duy trì giọng nói tự nhiên: Không cần cố đọc thật lớn hoặc thay đổi giọng quá nhiều để bé nghe rõ hơn.
• Tham gia khi thuận tiện: Nếu bố hoặc người thân bận, không cần cố duy trì hằng ngày mà có thể tham gia vào những thời điểm phù hợp.

Việc bố hoặc người thân cùng đọc truyện nên được xem là một cách để cả gia đình có thêm khoảng thời gian tương tác với bé, thay vì một yêu cầu bắt buộc trong thai giáo.

Bố hoặc người thân có thể cùng tham gia đọc truyện, trò chuyện để tạo thêm khoảng thời gian tương tác với bé

7. Có thể dùng audio thay cho giọng đọc của mẹ không?

Có thể. Audio là một lựa chọn khi mẹ mệt, bận hoặc muốn nghe truyện để thư giãn. Nếu thích tự đọc, mẹ vẫn có thể dùng giọng của mình, không có yêu cầu phải chọn một hình thức cố định.

Khi sử dụng audio, mẹ nên chọn nội dung nhẹ nhàng, giọng đọc dễ nghe và giữ âm lượng ở mức vừa phải. Không cần mở liên tục trong thời gian dài hoặc tăng âm lượng để thai nhi nghe rõ hơn. Quan trọng nhất là lựa chọn cách nghe phù hợp với trạng thái và sinh hoạt của mẹ.

8. Những điều không cần kỳ vọng quá mức

Đọc truyện thai giáo có thể là một hoạt động nhẹ nhàng để mẹ thư giãn và duy trì sự tương tác với bé, nhưng không nên gắn phương pháp này với những kỳ vọng quá mức như:

• Giúp thai nhi thông minh hơn.
• Làm trẻ biết nói hoặc đọc sớm hơn sau sinh.
• Tăng IQ hay khả năng ghi nhớ vượt trội.
• Bắt buộc phải đọc mỗi ngày mới có tác dụng.
• Bé đạp nhiều khi nghe truyện đồng nghĩa đang học tốt hơn.
• Một thể loại truyện cụ thể có thể quyết định khả năng phát triển trí tuệ của bé.

Một nghiên cứu trên PLOS ONE cho thấy thai nhi có thể hình thành dấu vết thần kinh với giai điệu từng nghe trước sinh. Tuy nhiên, sự quen thuộc với âm thanh không đồng nghĩa với tăng IQ, biết nói sớm hoặc có lợi ích phát triển vượt trội.

Đọc truyện chỉ là một trong nhiều hoạt động thai giáo. Nếu muốn hiểu rộng hơn, mẹ có thể xem điều thai giáo có thể hỗ trợ và những kỳ vọng nên tránh.

Kết luận

Cách đọc truyện thai giáo phù hợp không nằm ở việc mẹ phải đọc thật nhiều hay tuân theo một thời lượng cố định. Mẹ có thể bắt đầu bất cứ khi nào thấy thoải mái, rồi duy trì mỗi buổi khoảng 5–10 phút hoặc điều chỉnh ngắn hơn, dài hơn theo thể trạng. Đây chỉ là gợi ý để dễ bắt đầu, không phải mốc y khoa.

Bài viết trên Care With Love chia sẻ cách bắt đầu, chọn truyện và điều chỉnh thời lượng đọc theo sự thoải mái của mẹ. Mong rằng mẹ sẽ tìm được một khoảng đọc nhẹ nhàng, dễ duy trì cùng gia đình. Nếu muốn tìm hiểu thêm về dịch vụ chăm sóc mẹ và bé, mẹ có thể liên hệ Care With Love, với băn khoăn về sức khỏe thai kỳ, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh.