Phân biệt dấu hiệu mang thai và dấu hiệu sắp có kinh

Dấu hiệu mang thai và dấu hiệu sắp có kinh có nhiều điểm tương đồng như đau bụng dưới, căng tức ngực, mệt mỏi và thay đổi cảm xúc. Tuy nhiên, một số biểu hiện như trễ kinh, buồn nôn, nhạy cảm với mùi hoặc ra máu nhẹ khác với kỳ kinh thông thường có thể nghiêng nhiều hơn về khả năng mang thai. Dù vậy, chỉ dựa vào triệu chứng vẫn chưa đủ để xác định chắc chắn.

Trong bài viết này, Care With Love đối chiếu những biểu hiện dễ nhầm và hướng dẫn cách kiểm tra khi nghi ngờ mang thai.

1. Hội chứng tiền kinh nguyệt là gì?

Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) là tập hợp các triệu chứng thể chất và cảm xúc thường xuất hiện trong 1–2 tuần trước kỳ kinh và giảm khi kinh nguyệt bắt đầu. Các biểu hiện thường gặp gồm căng tức ngực, đau bụng, đầy hơi, mệt mỏi và thay đổi cảm xúc. Do nhiều triệu chứng tương tự giai đoạn đầu thai kỳ, cần dựa thêm vào thời điểm xuất hiện và diễn tiến để phân biệt.

2. So sánh dấu hiệu mang thai và dấu hiệu sắp có kinh

Điểm khác biệt quan trọng giữa mang thai sớm và PMS thường nằm ở diễn tiến của triệu chứng. Với PMS, các biểu hiện thường xuất hiện trước kỳ kinh rồi giảm khi kinh nguyệt bắt đầu. Trong khi đó, nếu mang thai, kinh nguyệt không xuất hiện và một số triệu chứng có thể tiếp tục hoặc rõ hơn trong những tuần sau.

Căng ngực, mệt mỏi hoặc buồn nôn có thể nằm trong nhóm dấu hiệu mang thai sớm thường gặp, nhưng cũng dễ bị nhầm với biểu hiện trước kỳ kinh.

2.1. Trễ kinh

Trễ kinh nghiêng nhiều hơn về khả năng mang thai hơn, đặc biệt ở người có chu kỳ kinh nguyệt tương đối đều và trước đó có quan hệ có khả năng thụ thai.

Khi sắp có kinh, các triệu chứng như đau bụng, căng ngực hoặc thay đổi cảm xúc có thể xuất hiện trước vài ngày nhưng sau đó kinh nguyệt vẫn bắt đầu. Ngược lại, khi mang thai, đến ngày dự kiến có kinh nhưng kinh nguyệt không xuất hiện và có thể kèm theo buồn nôn, căng ngực hoặc mệt mỏi kéo dài.

Tuy nhiên, trễ kinh cũng có thể liên quan đến căng thẳng, thay đổi cân nặng, sinh hoạt hoặc rối loạn nội tiết. Vì vậy, nếu có khả năng mang thai, nên thử que để xác nhận.

2.2. Đau bụng

Đau bụng có thể gặp ở cả PMS và mang thai sớm, vì vậy cần chú ý đến thời điểm xuất hiện và diễn tiến của cơn đau.

• Sắp có kinh: Đau hoặc co thắt vùng bụng dưới thường xuất hiện trước hoặc trong những ngày đầu kỳ kinh và giảm dần sau đó.
• Mang thai: Có thể cảm thấy đau âm ỉ hoặc căng nhẹ vùng bụng dưới nhưng đến ngày dự kiến vẫn không có kinh, đồng thời xuất hiện thêm các dấu hiệu như trễ kinh, căng ngực hoặc buồn nôn.

Nếu đau bụng dữ dội, đau lệch một bên hoặc kèm ra máu bất thường, nên đi khám để được kiểm tra.

2.3. Căng tức ngực

Căng tức ngực xuất hiện ở cả trước kỳ kinh và mang thai sớm, nhưng triệu chứng do PMS thường giảm khi kỳ kinh bắt đầu, trong khi khi mang thai có thể tiếp tục kéo dài.

• Sắp có kinh: Ngực thường căng, đau hoặc nhạy cảm hơn trước kỳ kinh và giảm dần khi có kinh.
• Mang thai: Ngực có thể tiếp tục căng, nặng hoặc nhạy cảm sau ngày dự kiến có kinh. Một số người còn nhận thấy quầng vú sẫm màu hoặc các tĩnh mạch vùng ngực rõ hơn.

Do biểu hiện ở vùng ngực khá giống nhau, cần kết hợp với tình trạng trễ kinh và các dấu hiệu khác để đánh giá.

2.4. Mệt mỏi và thay đổi cảm xúc

Mệt mỏi và thay đổi cảm xúc đều có thể xảy ra khi sắp có kinh hoặc mang thai, nhưng diễn tiến của triệu chứng thường khác nhau.

• Sắp có kinh: Cơ thể có thể mệt mỏi, khó ngủ, dễ cáu gắt hoặc thay đổi tâm trạng trước kỳ kinh và thường cải thiện khi kinh nguyệt bắt đầu.
• Mang thai: Cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ có thể tiếp tục sau ngày dự kiến có kinh và đi kèm các biểu hiện như trễ kinh, buồn nôn hoặc nhạy cảm với mùi.

Riêng thay đổi cảm xúc khó dùng để phân biệt vì còn chịu ảnh hưởng bởi căng thẳng, giấc ngủ và nhiều yếu tố khác.

2.5. Buồn nôn, nhạy cảm với mùi

Buồn nôn và nhạy cảm rõ rệt với mùi thường nghiêng nhiều hơn về mang thai so với PMS, đặc biệt khi xuất hiện cùng tình trạng trễ kinh.

Trước kỳ kinh, một số người có thể thay đổi khẩu vị hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa nhưng buồn nôn kéo dài và nhạy cảm với mùi không phải biểu hiện điển hình nhất.

Trong khi đó, ở giai đoạn đầu thai kỳ, có thể xuất hiện buồn nôn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, nhạy cảm hơn với mùi thức ăn hoặc đột nhiên không thích một số món trước đây vẫn ăn bình thường.

2.6. Ra máu nhẹ

Lượng máu, thời gian ra máu và diễn tiến sau đó có thể giúp phân biệt tương đối giữa kỳ kinh và tình trạng ra máu nhẹ ở giai đoạn đầu thai kỳ.

• Sắp có kinh: Máu thường tăng dần thành một kỳ kinh bình thường và kéo dài trong nhiều ngày.
• Mang thai: Một số người có thể chỉ ra một lượng máu rất ít hoặc lấm tấm, thường màu hồng nhạt hoặc nâu, sau đó dừng và kỳ kinh không xuất hiện như dự kiến.

Không phải người mang thai nào cũng có hiện tượng ra máu nhẹ. Nếu đang trễ kinh hoặc đã thử thai dương tính mà ra máu nhiều, đau bụng dữ dội, đau vùng chậu hoặc chóng mặt, nên đi khám sớm.

3. Cách xác nhận mang thai chính xác hơn

Cách xác nhận mang thai đáng tin cậy hơn là phát hiện hormone hCG bằng que thử thai hoặc xét nghiệm tại cơ sở y tế, thay vì chỉ dựa vào các biểu hiện cơ thể. hCG bắt đầu được tạo ra sau khi trứng đã thụ tinh làm tổ và tăng dần trong giai đoạn đầu của thai kỳ.

Tùy thời điểm sau quan hệ và tình trạng chu kỳ kinh, bạn có thể lựa chọn cách kiểm tra phù hợp dưới đây.

3.1. Thử que thử thai đúng thời điểm

Thời điểm thử que thích hợp nhất là ngay từ ngày đầu tiên trễ kinh. Đối với trường hợp chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc không rõ ngày dự kiến, nên chờ tối thiểu 21 ngày kể từ lần quan hệ tình dục không dùng biện pháp bảo vệ để tiến hành kiểm tra.

Que thử thai hoạt động bằng cách phát hiện hormone hCG trong nước tiểu. Nếu thử quá sớm, lượng hCG có thể chưa đủ để que phát hiện, dẫn đến kết quả âm tính dù thực tế đã mang thai.

Để hạn chế sai lệch khi sử dụng que thử thai, nên:

• Kiểm tra hạn sử dụng của que trước khi dùng.
• Làm đúng từng bước theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Đọc kết quả trong khoảng thời gian được ghi trên bao bì.
• Nếu thử rất sớm, sử dụng nước tiểu đầu tiên sau khi thức dậy có thể giúp tăng khả năng phát hiện hCG do nước tiểu thường cô đặc hơn.

Nếu kết quả âm tính nhưng vẫn chưa có kinh và vẫn nghi ngờ mang thai, có thể chờ thêm vài ngày rồi thử lại. Office on Women’s Health lưu ý rằng việc thử quá gần thời điểm mới trễ kinh có thể khiến một số thai kỳ chưa được phát hiện do nồng độ hCG còn thấp.

3.2. Xét nghiệm hoặc đi khám khi cần xác nhận thêm

Xét nghiệm máu beta-hCG có thể được sử dụng khi cần xác nhận mang thai sớm hoặc khi kết quả que thử chưa rõ ràng. Khác với que thử nước tiểu, xét nghiệm định lượng beta-hCG có thể đo trực tiếp lượng hormone hCG trong máu và phát hiện nồng độ thấp hơn.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm beta-hCG và các phương pháp thăm khám phù hợp dựa trên thời điểm trễ kinh, triệu chứng và tình trạng sức khỏe của từng người.

Kết luận

Tóm lại, dấu hiệu mang thai và dấu hiệu sắp có kinh có thể rất giống nhau, đặc biệt ở các biểu hiện như đau bụng, căng ngực, mệt mỏi và thay đổi cảm xúc. Điểm đáng chú ý hơn là đến ngày dự kiến nhưng kinh nguyệt không xuất hiện và các triệu chứng vẫn tiếp tục, nhất là khi có thêm buồn nôn hoặc nhạy cảm với mùi. Tuy nhiên, để biết chắc chắn có mang thai hay không, bạn vẫn nên thử que đúng thời điểm hoặc thực hiện xét nghiệm khi cần thiết.